Ἑλληνομουσεῖον (τό). Ὀνομασία διδομένη πολλαχοῦ, ἐπὶ Τουρκοκρατίας, εἰς τὰ σχολεῖα ἀνωτέρων πως σπουδῶν. Περί «κοινῶν ἑλληνομουσείων ἐπ᾿ ὠφελείᾳ τοῦ γένους κοινῇ» γίνεται λόγος καὶ ἐν σιγιλλίῳ τοῦ Οἰκουμενικοῦ πατριάρχου Γρηγορίου Ε', ἐκδοθέντι κατ᾿ Αὔγουστον τοῦ 1819.


Σ᾿ αὐτὸν τὸν διαδικτυακὸ χῶρο, ποὺ ἀπευθύνεται στοὺς φίλους τῆς χώρας τῶν Ἀγράφων, φιλοξενοῦνται κείμενα, ἄρθρα, μελέτες, ἀνακοινώσεις, βιβλία εἰκόνες, ταινίες ποὺ ἀφοροῦν ἢ παραπέμπουν στὴν ἱστορία, τὸν πολιτισμό, τὶς παραδόσεις, τὸ φυσικὸ περιβάλλον τοῦ ἱστορικοῦ χώρου τῶν Ἀγράφων, ὅπως αὐτὸς ἦταν γνωστὸς στὴν ὕστερη βυζαντινὴ ἀλλὰ καὶ μεταβυζαντινὴ ἐποχή. Σκοπὸς τῆς δημιουργίας του εἶναι νὰ γίνουν γνωστὰ καὶ νὰ ἀναδειχθοῦν, κατὰ τὰς δυνάμεις ἡμῶν, ὅλα ἐκεῖνα τά ‒ἀνὰ τοὺς αἰῶνες‒ ἰδιαίτερα χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τοῦ τόπου μας καὶ τῶν ἀνθρώπων του.

Πέμπτη, 14 Σεπτεμβρίου 2017

ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΟΜΗΣ ΤΟΥ ΑΛ. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑΘΟ 13-14 ΣΕΠΤ. 1925

Στὶς 13 Σεπτ. ἐ.ἔ. συμπληρώθηκαν 92 χρόνια ἀπὸ τὰ ἀποκαλυπτήρια τῆς προτομῆς τοῦ Ἀλεξάνδρου Παπαδιαμάντη στὸ Μπούρτζι τῆς Σκιάθου. Πρόεδρος τῆς ὀργανωτικῆς ἐπιτροπῆς τῆς τελετῆς ἦταν ὁ τέως –τότε– δήμαρχος Σκιάθου Φιλοκλῆς Γεωργιάδης (1845-1936), σύζυγος τῆς ἀγραφιώτικης καταγωγῆς Μαρίκας Φραγκίστα (Λαμία 1869 - Ἀθήνα 1907) μὲ τὴν ὁποία ὁ Παπαδιαμάντης συνδεόταν μὲ προσωπικὴ φιλικὴ καὶ συγγενικὴ σχέση εἶχε δὲ δημοσιεύσει –μετὰ τὸν αἰφνίδιο θάνατό της (3. 1. 1907) – ἐπιμνημόσυνες νεκρολογίες στὸ Ἀθηναϊκὸ Τύπο. 
Ἐφ. Ἐλεύθερον Βῆμα, φ. 1273, 24. 8. 1925, σ. 2.

   Ὁ Φιλ. Φεωργιάδης πέραν τῆς ἐπιμέλειάς του, ὡς πρόεδρος τῆς ὀργανωτικῆς ἐπιτροπῆς γιὰ τὴν πραγματοπίηση τῆς τελετῆς, ὑπῆρξε καὶ χοργηγὸς τῆς ἐκδηλώσεως σύμφωνα μὲ γραπτὴ μαρτυρία τοῦ ποιητῆ, πεζογράφου καὶ δημοσιογράφου Γεωργίου Δροσίνη (1859-1951) , ὁ ὁποῖος εἶχε φιλοξενηθεῖ στὴν οἰκία Φ. Γεωργιάδου.
Ὁ φιλογενὴς Φιλοκλῆς Γ. Γεωργιάδης, χορηγὸς τῆς τελετῆς ἀποκαλυπτηρίων τῆς προτομῆς τοῦ Παπαδιαμάντη στὴ Σκιάθο, μὲ γυναῖκες τῆς Σκιάθου περὶ τὸ 1930. Ἀπὸ τὸ ἡμερολόγιο τοῦ 2012 τοῦ Συλλόγου Συνταξιούχων Ναυτικῶν Σκιάθου (ἐπιμ. Γιάννης Θ. Παρίσης).

Ὁ Δροσίνης βρέθηκε στὴ Σκιάθο μὲ ἀφορμὴ τὰ ἀποκαλυπτήρια τῆς προτομῆς τοῦ Παπαδιαμάντη ποὺ θὰ γίνονταν στὶς 13 Σεπτεμβρίου 1925. Τὸ βράδυ τῆς 13ης πρὸς 14η Σεπτεμβρίου φιλοξενήθηκε στὴν οἰκία Φιλ. Γεωργιάδου, ὁ ὁποῖος ὅπως διηγεῖται ὁ ποιητὴς ἦταν ἀναγνώστης του στὴν ἐφ. Ἑστία καὶ θαύμαζε καὶ ἐκτιμοῦσε τὰ γραπτὰ τοῦ Δροσίνη. Μάλιστα, ὁ Δροσίνης ἀφοῦ δηλώνει τὴν καταγωγὴ καὶ κοινωνικὴ θέση τοῦ Φιλ. Γεωργιάδη, σημειώνει πὼς πληροφορήθηκε ὅτι ὁ αὐτὸς ἦταν ὁ χορηγὸς γιὰ τὰ Ἀποκαλυπτήρια χωρὶς νὰ θέλει νὰ φανερωθεῖ ἐνῶ τὸν χαρακτηρίζει γεναιόδωρο γιὰ κάθε ἐθνικὸ σκοπὸ καὶ γιὰ κάθε τοπικὴ ἀνάγκη,[1]  καθὼς καὶ  προστάτη τῶν φτωχῶν καὶ τῶν δυστυχισμένων:
«Ἔμαθα τότε πὼς ὁ ἄγνωστος σ᾿ ἐμένα ἦτον προσωπικότης τοῦ νησιοῦ. Ὄχι ἐντόπιος, ἀλλὰ ξένος φερμένος ἀπὸ δουλωμένη πατρίδα, τὴ Μακεδονία. Εἶχεν ἀποκατασταθῇ  στὴ Σκίαθο γιὰ νὰ πατᾶ ἐλεύθερη γῆ. Πλούσιος καὶ γενναιόδωρος γιὰ κάθε ἐθνικὸ σκοπὸ καὶ γιὰ κάθε τοπικὴ ἀνάγκη καὶ προστάτης τῶν φτωχῶν καὶ τῶν δυστυχισμένων, ἀπὸ τότε μάλιστα ποὺ ἔχασε τὴ γυναῖκα του. Αὐτὸς ἦτον ὁ χορηγὸς γιὰ τὰ Ἀποκαλυπτήρια, χωρὶς νὰ φανερώνεται. Τί χάρισμα τῆς Τύχης ἦτον νὰ μὲ φέρῃ στὸ πλάγι τέτοιου ἀνθρώπου»![2]
Ὁ Δροσίνης ἐντυπωσιάστηκε ἀπὸ τὴν προσωπικότητα καὶ τὸ ἔργο τοῦ Φιλ. Γεωργιάδη, [3] ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰ ὅσα τοῦ διηγήθηκε γιὰ τὴ σύζυγό του Μαρίκα,[4] τὴν «Ἄγνωστη Πεθαμένη» ὅπως τὴν ἀποκαλεῖ. Μάλιστα, μὲ ἀφορμὴ ὅλα αὐτά, ὀνομάζει τὴ Σκιάθο «Τὸ Νησὶ τῆς Ἄγνωστης Πεθαμένης».[5]
Ἡ προτομὴ τοῦ Παπαδιαμάντη στὴ Σκιάθο,
ἔργο τοῦ γλύπτη Θωμᾶ Θωμόπουλου (1873-1937).

Κωνσταντῖνος Σπ. Τσιώλης




[1] Χαρακτηριστικά, στὰ 1913, στὴν καρδιὰ τῶν Βαλκανικῶν πολέμων, τὸν συναντοῦμε σὲ δημοσιεύματα στὸν Ἀθηναϊκὸ Τύπο ὡς χορηγὸ ἀγαθοεργῶν σκοπῶν. Ἔτσι σὲ δημοσίευμα στὴν ἐφ. Ἐμπρὸς στὰ 1913 γράφεται πώς: Ὁ κ. Φιλοκλῆς Γεωργιάδης ἔθεσεν ὑπὸ τὴν διάθεσιν τῆς Α. Μ. τῆς Βασιλίσσης Σοφίας δρ. 15.000 ἵνα χρησιμεύσωσιν ὡς βάσις ἀνεγέρσεως Μεγάρου τῶν Ἀπομάχων καὶ Εἰσφοραὶ ὑπὲρ τοῦ Ἐρυθρου Σταυροῦ … Φιλοκλῆς Γεωργιάδης, δήμαρχος Σκιάθου, ἀτομική του εἰασφορὰ 5.000. · Ἐφ. Ἐμπρός, 12. 7. 1913, σ. 2.
[2] Δροσίνης, Ἅπαντα, φιλ. ἐπιμέλεια Γιάννης Παπακώστας, [Σύλλογος πρὸς Διάδοσιν Ὠφελίμων Βιβλίων],  Ἀθήνα 2001, τόμ. Ζ΄, σ.235.
[3] «Τὴν τελευταία στιγμὴ φιληθήκαμε μὲ τὰ δάκρυα στὰ μάτια.  Ξέραμε πὼς ὁ ἀποχαιρετισμὸς ἐκεῖνος ἦτον παντοτεινός. Ἔβλεπα γιὰ τελευταίαν φορὰν τὸν ἐξαιρετικὸν ἐκεῖνον ἄνθρωπο ποὺ μὲ τὴ δυστυχία του ἔπλαττε τὴν εὐτυχία τῶν ἄλλων. Τοῦ Θεοῦ χάρισμα»· στὸ ἴδιο σ. 241.
[4] Γιὰ τὴν Μαρίκα συζ. Φιλ. Γεωργιάδου βλ. Κωνσταντῖνος Σπ. Τσιώλης, « ‘’…καὶ μὲ τρέμοντα χείλη…’’ Ἀθησαύριστον Ἀλεξάνδρου Παπαδιαμάντη», έφ. Χρονικὰ Δυτ. Μακεδονίας 730 (2017) 11-18.
[5] «Τὸ νησὶ τῶν Ἀλεξάνδρων ἔχει γίνη γιὰ τὸν ἀπόκρυφο κόσμο μου τὸ Νησὶ τῆς Ἄγνωστης Πεθαμένης.»· στὸ ἴδιο, σ. 241. 

Πέμπτη, 7 Σεπτεμβρίου 2017

ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΧΑΡΙΤΟΛOΓΩΝ

Ὡς ἄρα διὰ γυναικός…
Γενέθλιον Σ.  Ἀρ. Τ. (8. 9. 1927 – 15. 1. 2013)

Στὶς ἀρχὲς τοῦ Σεπτεμβρίου κάθε χρονιᾶς, ὁ πατέρας μοῦ θύμιζε:
—Γεννήθηκα σὰν τὴν Παναγιά· στὶς 8 τοῦ μηνός!
Δὲν ἦταν στὴν παράδοση τῶν Ἀγραφιωτῶν πιστοὶ στὸ πνεῦμα τῆς ὀρθόδοξης παράδοσης, νὰ ἑορτάζει κάποιος τὴν γενέθλια ἡμέρα του· τὰ ὀνομαστήρια εἶχαν τὴν πρωτοκαθεδρία. Ἔτσι, ἡ ἑορτὴ περνοῦσε σὲ χαμηλοὺς τόνους· νωχελικά.
—Νὰ πᾶμε στὴν Παναγιὰ τὴν Στάνα, στὰ Πιγκιανά  μοῦ εἶπε τὴν τελευταία χρονιά.[1]  
Ἡ φυσική του κατάσταση ὅμως, δὲν τὸ ἐπέτρεψε.
Ξυλουργός, ὅπως καὶ ὁ Υἱός Της, εἶχεν ἀρχίσει τὸ στάδιόν του[2] στὴν ξυλουργική, ὡς στρατιώτης, στὰ Πετρανὰ Δυτικῆς Μακεδονίας.
 Ὅταν ἐκοιμήθη καὶ δὲν μποροῦσα διὰ ζώσης φωνῆς νὰ ἀκούσω its too late when we die to admit we dont see, eye to eye, ἀναφέρει ἓν ξενικὸν ἄσμα[3] τὴν ὑπενθύμισή του, ζήτησα ἀπὸ τὸν  καλὸ φίλο, τὸν Γιάννη Μάκκα ἀπὸ τὴ Μύρεσι τῶν Ἀγράφων καὶ δεινὸ λειτουργὸ τῆς βιβλιοφιλίας, νὰ μοῦ παραχωρήσει, ἀπὸ τὴν πλούσια συλλογή του ἡμερολογίων παλαιοτέρων δεκαετιῶν ποὺ διαθέτει, ἕνα ἡμερολόγιο τοῦ ἔτους 1927: ἔτος γεννήσεως τοῦ πατέρα. Ἤθελα νὰ ἰδῶ ποιὰ ἦταν αὐτὴ ἡ 8η Σεπτ. 1927. Νὰ τήν «ψηλαφήσω». Νὰ τόν «γιορτάσω» χωρὶς τὴ φυσική του παρουσία.
Ὁ ΚΑΖΑΜΙΑΣ ΤΟΥ ΕΡΜΟΥ, ἔτους 1927.

Πράγματι, κάποια μέρα, ὁ Γιάννης μοῦ ἐνεχείρισε τὸν ΚΑΖΑΜΙΑ ΤΟΥ ΕΡΜΟΥ τοῦ ἔτους 1927. Κοιτάζω, «ψηλαφῶ», ἀντιγράφω: Πέμπτη 8 Σεπτ. 1927, Τὸ γενέσιον τῆς Θεοτόκου (ἀ ρ γ ί α)· ἡ ἀραιογράφηση δική μου: ὅταν,  στοὺς νεωτερικοὺς χρόνους, καθὼς ἡ ἀνθρωπότητα ἔχει ὑποκύψει στὰ θέλγητρα τῆς προόδου,[4] καὶ σύμφωνα μὲ τὴν ἰδεολογία τοῦ προοδευτικοῦ χρόνου, καταργεῖται οὐσιαστικά, ἀκόμη καὶ ἡ Κυριακὴ ἀργία.

Ἡ «κακή» συνήθεια, ἀπὸ φιλέρευνη διάθεση πάντα, νὰ διαβάζω ὅ,τι μοῦ παραδίδουν ἴσως καὶ ἀπὸ ἕνα εἶδος μυστηριακῆς προορατικῆς προδιάθεσης μὲ ὁδήγησε στὴ σελ. 81 ὅπου δημοσιεύεται ἕνα χαριτολογικὸ θυμοσόφημα, τὸ ὁποῖο αὐτὸς ποὺ τὸ δημοσιεύει, τὸ ἀποδίδει στὸν Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη. Εἶναι γνωστὸ πὼς ὁ μεγάλος Σκιαθίτης λόγιος διάνθιζε τὸν γραπτό του λόγο μὲ πλῆθος πνευματώδη σατιρικὰ καὶ κωμικὰ λογοπαίγνια.[5] 

Ὁ τριτεξάδελφός του Ἀλέξανδρος Μωραϊτίδης, τὸ ἕτερον ἥμισυ τῆς Σκιάθιας λογοτεχνικῆς ξυνωρίδος, σὲ ἕνα διήγημά του σχολιάζει τὸ σατιρικὸ πνεῦμα τοὺ Ἀλ. Παπαδιαμάντη:


«Ὁ φίλος μου ὁ Ἀλεξανδρῆς μὲ τὸ πατροπαράδοτον σατυρικὸν πνεῦμα,
λεπτὸν ὡς ἀεράκι πεύκου γηραιοῦ»

              (Ἀλεξ. Μωραϊτίδης, Χριστούγεννα στὸν ὕπνο μου). [6]   


Ὁ μακαρίτης ὁ Ἀλέξ. Παπαδιαμάντης ἔλεγε ὅταν θυμοσοφοῦσε:
— Ἡ παιδούλα γελᾷ, ἡ παρθένος ὀνειρεύεται, ἡ πανδρευμένη δουλεύει, ἡ γριὰ χασμᾶται καὶ μόνον ἡ χήρα διασκεδάζει.
 
Σελ. 81 τοῦ Καζαμία τοῦ ἔτους 1927, ὅπου δημοσιεύεται ἕνα χαριτολογικὸ θυμοσόφημα, τὸ ὁποῖο αὐτὸς ποὺ τὸ δημοσιεύει τὸ ἀποδίδει στὸν Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη.
Αὐτό, τὸ περὶ τὸν Παπαδιαμάντη ἀνεκδοτολογικό, δημοσιεύεται ἀνυπόγραφο στὸν ΚΑΖΑΜΙΑ ΤΟΥ ΕΡΜΟΥ [σ. 81] τοῦ ἔτους 1927. Ἐνδεχομένως, σώζεται ἀπὸ τὸν ἐκδότη τοῦ ΚΑΖΑΜΙΑ Μιχαὴλ Σαλίβερο (1862-1935), ὁ ὁποῖος ἦταν κάτοικος Ἀθηνῶν καὶ λόγῳ τῆς ἐπαγγελματικῆς του δραστηριότητος  διατηροῦσε ἐπαφὲς μὲ ἀνθρώπους  τῶν Γραμμάτων,  καὶ πιθανολογεῖται πὼς γνώριζε τὸν Παπαδιαμάντη ὅταν ἐκεῖνος ζοῦσε καὶ ἐργαζόταν στὴν πρωτεύουσα. Πιθανόν, σὲ αὐτοὺς τοὺς κύκλους νὰ ἄκουσε τὸ χαριτολογικὸ αὐτὸ γνωμικὸ ποὺ ἀποδίδεται στὸν Ἀλ. Παπαδιαμάντη. 
Ἀνδρέας  Δ. Ἔρσελμαν,
Σκιάθος, τὸ νησὶ τοῦ Παπαδιαμάντη, Ἀθήνα 1954, ἐκδ. Μ. Σαλίβερου Α. Ε.

Ἀπὸ τὸν ἐκδοτικὸ οἶκο Μ. Σαλίβερου ἐκδόθηκαν ἐπίσης, σχετικῶς μὲ τὸν Ἀλ. Παπαδιαμάντη καὶ τὴ γενέτειρά του Σκιάθο καὶ τὰ ἐξῆς: Ἀνδρέας Δ. Ἔρσελμαν, Σκιάθος. Τὸ νησὶ τοῦ Παπαδιαμάντη (1954)· Ἀλέξ. Παπαδιαμάντης, 
«Ἡ τελευταία βαπτιστική».
Τὸ διήγημα τοῦ Ἀλ. Παπαδιαμάντη,
 ὅπως ἐκδόθηκε ἀπὸ τὶς ἐκδ. Μιχ. Σαλίβερος. 









Ἡ τελευταία βαπτιστική, σειρὰ [Ἱστορίες καὶ παραμύθια ‒17]· Harte Bert  1836-1902, Διηγήματα ὑπὸ Μπρὲτ Χάρτ, μεταφρ. Ἀλ. Παπαδιαμάντης. [7]



                                                          Κωνσταντῖνος Σπ. Τσιώλης

*Σὲ ἔντυπη μορφὴ μπορεῖτε νὰ τὸ διαβάσετε στὰ Χρονικὰ Δυτ. Μακεδονίας φ. 741, 8. 9. 2017.


[1].  Ἡ ἱστορικὴ μονὴ τῆς Στάνας βρίσκεται στὰ Ἐπινιανὰ τῶν Ἀγράφων καὶ τιμᾶται στὸ Γενέσιον τῆς Θεοτόκου. Γιὰ τὸ μοναστήρι τῆς Παναγίας τῆς Στάνας βλ. Ἀνάργυρος-Γιάννης Μαυρομύτης, «Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Στάνας», Τὰ Ἄγραφα στὴ διαδρομὴ τῆς Ἱστορίας, Πρακτικὰ Συνεδρίου: Τροβάτο - Ἄγραφα –Βραγγιανά ( 8. 9. 10. Αὐγούστου 2008), [Πανευρυτανικὴ Ἕνωση], Ἀθήνα 2009, σ. 895-926. 
[2]. Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Ὁ ἔρωτας στὰ χιόνια, Κριτικὴ ἔκδοση, ἐπιμ. Νικ. Δ. Τρισνταφυλλόπουλος, ἐκδ. Δόμοςτόμ. Γ΄ , Ἀθήνα 1984, σ. 105.
[3]. Mike and The Mechanics, The Living years, 1988, [ https://www.youtube.com/watch?v=uGDA0Hecw1k] .
[4] . Λάκης Προγκίδης, Ὑπὸ τὴν Παπαδιαμαντικὴν δρῦν, Βιβλιοπωλεῖον τῆς Ἑστίας, Ἀθήνα 2017, σ. 270.
[5]. Γιὰ τὸ κωμικὸ στοιχεῖο στὸν Ἀλ. Παπαδιαμάντη βλ. Δημήτρης Β. Κουτσούγερας, «Τὸ κωμικὸ στὸν Παπαδιαμάντη», Φρέαρ 11 (2015) 358-376. Αὐτὴν τὴ διάθεσή του, καὶ μάλιστα ἀπὸ νεαρὰ ἡλικία,  ἀναφέρει καὶ ὁ ἴδιος ὁ Παπαδιάμαντης στὸ πολὺ γνωστὸ αὐτοβιογραφικό του, ὅπου μεταξὺ ἄλλων σημειώνει: «Μικρὸς ἐζωγράφιζα Ἁγίους εἴτα ἔγραφα στίχους, καὶ ἐδοκίμαζα νὰ συντάξω κωμωδίας … Α.Π.».
[6].  Ἀλέξανδρος Μωραϊτίδης,  Τὰ διηγήματα, φιλ. ἐπιμέλεια Νίκος Δ. Τριανταφυλλόπουλος, ἐκδ. Γνώση κ΄Στιγμή, τ. Β΄, Ἀθήνα 1991, σ. 194.
[7]. Γιὰ τὰ ἐκδοτικὰ καταστήματα «Σαλίβερος» καὶ τὴ δραστηριότητά τους βλ. Εὐαγγελία  Ἄντζακα-Βέη, «Καταστήματα Μιχαὴλ Ἰ. Σαλίβερος», Πεντακόσια χρόνια ἔντυπης παράδοσης τοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ (1499-1999), ἐπιμ. Κ. Σπ. Στάικος, Τ. Ε. Σκλαβενίτης, [Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων], Ἀθήνα 2000, σ. 345-348.

Σάββατο, 19 Αυγούστου 2017

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ κ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ

ΕΚΤΑΚΤΗ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΕΙΔΗΣΗ
 «Τοῦ ἀνταποκριτοῦ τοῦ ἱστολογίου Ἑλληνομουσεῖον Ἀγράφων στὸ Ἅγιον Ὄρος»

Μὲ βυζαντινὴ μεγαλοπρέπεια καὶ κατάνυξη ἑορτάσθηκε καὶ ἐφέτος στὸ Ἅγιον Ὄρος ἡ δεσποτικὴ ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος (μὲ τὸ ἁγιορειτικὸ ἡμερολόγιο στὶς 19 Αὐγούστου). Αὐτὴ τὴ φορὰ ὅμως ἡ ἑορτὴ μεγαλύνθηκε ἐπὶ τὸ πανηγυρικώτερον λόγῳ τῆς προσκυνηματικῆς παρουσίας στὸ Περιβόλι τῆς Παναγίας τοῦ σεβασμιωτάτου μητροπολίτου Καρπενησίου κ. κ. Γεωργίου.

Ὁ  Σεβασμιώτατος, βρέθηκε στὸ Ἅγιον Ὄρος, καὶ πιὸ συγκεκριμένα στὴν Ἱερὰ  Σκήτη τῆς Ἁγίας Ἄννης ὡς προσκεκλημένος τῆς Ἱ. Μ. Μεγίστης Λαύρας. Ὁ Σεβασμιώτατος χοροστάτησε κατὰ τὴν πανηγυρικὴ ὁλονύκτιο ἀγρυπνία τῆς ἑορτῆς τῆς Μεταμορφώσεως, ἡ ὁποία ἐτελέσθη στὸ πάνσεπτο Κυριακὸ τῆς Σκήτης, τὸ ὁποῖο τιμᾶται ἐπ᾿ ὀνόματι τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοπρομήτορος Ἁγίας Ἄννης καὶ ἡ ὁποία ὁλοκληρώθηκε μὲ τὴν πανηγυρικὴ Θεία Λειτουργία, συλλειτουργοῦντος τοῦ καθηγουμένου τῆς Μεγίστης Λαύρας ἀρχιμ. Προδρόμου καὶ χορείας Ἁγιαννανιτῶν ἱερομονάχων. Κατὰ τὴ Θεία Λειτουργία ὁ Σεβασμιώτατος ἐτέλεσε τὴν εἰς διάκονον χειροτονίαν τοῦ μοναχοῦ Γερασίμου Ἁγιαννανίτου, ἀδελφοῦ τῆς συνοδείας τῆς Ἱ. Καλύβης Ἁγίου Γεωργίου τῆς ἀδελφότητος τῶν Καρτσωναίων. Ὁ π. Γεράσιμος εἶχε τὴν εὐλογία νὰ βρίσκεται κάτω ἀπὸ τὴν πνευματικὴ καθοδήγηση τοῦ Σεβασμιωτάτου, κατὰ τὴν διακονίαν τοῦ δευτέρου στὸ Σχηματάρι Βοιωτίας. Εὐχόμαστε ὁ μεταμορφωθεὶς Κύριος νὰ καταστήσει τὸν νεοχειροτονηθέντα ὑπὸ τῶν χειρῶν τοῦ Σεβασμιωτάτου ἄξιον λειτουργόν Του. Στὸν δὲ ἄξιον ποιμενάρχην τῆς τῶν  Ἀγραφιωτῶν Ἐκκλησίας, τῆς πάλαι ποτε ἐπισκοπῆς Λιτζᾶς καὶ Ἀγράφων τῆς ὁποίας πνευματικὰ ἀναστήματα ὑπάρχουν οἱ μεγάλοι ἁγιορεῖτες ἅγιοι Ἀκάκιος Καυσοκαλυβίτης καὶ οἱ ὁσιομάρτυρες Ῥωμανὸς Καυσοκαλυβίτης, Γεράσιμος Κουτλουμουσιανὸς καὶ Κυπριανὸς Κουτλουμουσιανός, εὐχόμαστε ἡ προστάτιδα τοῦ Ἁγίου Ὄρους Κυρία Θεοτόκος, ἡ Ἀθωνίτισσα καὶ ἡ Προυσιώτισσα, νὰ εὐλογεῖ τὸ πλούσιο καὶ ἐλπιδοφόρο ποιμαντικό του ἔργο.

Παρασκευή, 11 Αυγούστου 2017

"Τύρβη", ΕΚ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

Ἕνα ἔντυπο σὲ τιμὴ Ἀγράφων· καὶ Σκοπέλου
«Ἑνὶ λόγῳ, τὸ νὰ σχολάζῃ τις κατὰ τὰς ἑορτὰς ἀπὸ τῆς τύρβης τοῦ κόσμου, ..  εἶναι ξενισμός»; (Ἀλ. Παπαδιαμάντης, Λαμπριάτικος Ψάλτης)

Μὲ πρωτοβουλία καὶ ἐπιμέλεια τοῦ Ἀντώνη Ν. Παπαβασιλείου ἐκδίδεται,περιοδικά, στὰ Γρεβενά σὲ ἱστορικὴ ὀρθογραφία  ἕνα ἐξαιρετικὰ καλοτυπωμένο μονόφυλλο ποὺ τιτλοφορεῖται «Τύρβη» καὶ ὑποτιτλοφορεῖται ὡς «Ἔντυπον τερπνὸν τῆς Φαιδρᾶς Συντεχνίας». Δημοσιεύονται θέματα λογοτεχνικά, ἱστορικά, εἰκαστικὰ μὲ τρόπο ποὺ γοητεύουν, θέλγουν τὸν ἀναγνώστη. Ἤδη βρίσκεται στὸ φ. ἀρ. 9.
 Τὸ ἰδιαίτερο χαρακτηριστικὸ τοῦ ἐντύπου εἶναι πὼς ἡ πώληση του δὲν ἀπατεῖ χρήματα,οὔτε διανέμεται δωρεάν· δὲν ἀποκτᾶται οὔτε μέσῳ POS, ΜΑSTERCARD κλπ. ! Ἀπαιτεῖ φυσικὰ ἀγαθὰ καὶ προϊόντα καὶ συγκεκριμένα ἡ τιμή ἑκάστου φύλλου εἶναι: «ἕν κρασοβόλιον Σκοπέλου καὶ ἕν κοχλιάριον τσαλαφουτίου Ἀγράφων». 
Ἐδῶ, στὴν τιμὴ πωλήσεως, ἐντοπίζεται καὶ τὸ Ἀγραφιώτικο ἐνδιαφέρον τοῦ ἐντύπου, καθὼς παραπέμπει στὸ γνωστὸ παρ᾿ ἡμῖν ἐδώδιμον. Ἑπομένως, οἱ Ἀγραφιῶτες ἀλλὰ καὶ οἱ τυρβάζοντες περὶ τὰ Ἄγραφα μποροῦν μὲ σχετικὴ ἄνεση νὰ τὸ ἀποκτήσουν. Ἄ! Κατὰ καιρούς, τὸ πλῆρες τερπνότητος τευχίδιον, φιλοξενεῖ ἄρθρα καὶ καταχωρήσεις Ἀγραφιωτῶν παρὰ τὸ ἀδιαμφισβήτητο γεγονὸς πὼς χαρακτηρἰζεται ἀπὸ ἕναν σκανδαλώδη καὶ μᾶλλον ἀθεράπευτο Σποραδοτακτισμό. Σπεύσατε, ἐπικοινωνεῖστε μὲ τὰ Γρεβενά – Αὐλαῖς κοινῶς λεγόμενα, γιὰ νὰ προλάβατε τὸ καλλιεπὲς ἔντυπο  πρὶν ἐξανληθεῖ.
 Ντῖνος ὁ Ἀγραφιώτης

Παρασκευή, 4 Αυγούστου 2017

5 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2017.

Ὅσιος Εὐγένιος Γιαννούλης ὁ Αἰτωλός († 6 Αὐγούστου 1682)


Τὸ ἱστολόγιο «ellinomouseionagrafon.blogspot.com» τιμᾷ τὴν μνήμη τοῦ λογίου ἱερομονάχου καὶ ὁσίου τῆς καθ᾿ ἡμᾶς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, Εὐγενίου Γιαννούλη τοῦ Αἰτωλοῦ (Μέγα Δένδρο Αἰτωλίας περ. 1597 – Μεγάλα Βραγγιανὰ τῶν Ἀγράφων 1682). 

Ὁ ἐπιφανέστερος τῶν μαθητῶν του ὁ Ἀναστάσιος ὁ Γόρδιος, ὡς βιογράφος του, καταγράφει τὴν κοίμηση τοῦ διδασκάλου του στὸ ἔργο του «Βίος τοῦ … Εὐγενίου Ἰωαννουλίου τοῦ ἐξ Αἰτωλίας…»:
«Μικρὸν δὲ πάνυ νοσήσας, καὶ πυρετῷ μόνον ἑνὶ ληφθείς, καταλύει τὸν βίον ἐν αὐτῷ τῷ τῆς ἁγίας Παρασκευῆς μονυδρίῳ τῷ ἐν Βρανιανοῖς, ἔτει τῷ ἀπὸ τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας χιλιοστῷ ἑξακοσιοστῷ ὀγδοηκοστῷ δευτέρῳ, αὐγούστου μηνὸς πέμπτην ἡμέραν ἄγοντος καθ᾿ ὥραν πρώτην ἢ δευτέραν τῆς μετ᾿ αὐτὴν νυκτός, καθ᾿ ἣν τῆς τοῦ κυρίου καὶ θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ φαιδροτάτης Μεταμορφώσεως τὴν πανήγυριν ἄγομεν, καὶ θάπτεται κατ᾿ αὐτὴν τὴν ἡμέραν ἐντίμως τε καὶ λαμπρῶς παρ᾿ ἡμῶν τε καὶ ἑτέρων τῶν τότε παρευρεθέντων αὐτοῦ φοιτητῶν, ἐν τῷ πρὸ πολλῶν ἐτῶν, ὡς ἔφημεν, παρ᾿ αὐτοῦ σχεδιασθέντι μνημείῳ, καὶ εἰς τὴν ἀγήρω ζωὴν μετατίθεται, λαμπρῶς τῷ λαμπρῷ καὶ θείῳ φωτὶ παριστάμενος· ᾧ δόξα πρέπει καὶ τιμὴ καὶ προσκύνησις ἐπ᾿ ἀϊδίους αἰῶνας, ἀμήν.
Ἔστι δὲ καὶ ἐπιτάφιον αὐτῷ παρ᾿ ἡμῶν πεποιημένον τόδε·

Ἐνθάδε Εὐγενίοιο μεγακλέος ἄνερος ἐσθλοῦ
Κεῖται ἐπ᾿ εὐσεβίῃ σῶμα μέγ᾿ εὐγενέος.

Γέγραπταί μοι ὁ βίος οὗτος κατὰ τὸ αψγ΄, ἀπὸ Χριστοῦ, ἰουνίου λ΄. ἐν τῷ Ἀνατωλικῷ τῆς Αἰτωλίας».

Γιὰ τὴν τιμὴ τῆς μνήμης τοῦ Εὐγενίου Γιαννούλη τοῦ Αἰτωλοῦ τόσο ὡς ὁσίου, ὅσο καὶ ὡς λειτουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τῶν Γραμμάτων στοὺς δύσκολους χρόνους τῆς Τουρκοκρατίας φιλοτεχνήσαμε δίπτυχο ἐπετειακὸ τὸ ὁποῖο θὰ διανεμηθεῖ σὲ τόπους ὅπου τιμᾶται ἡ μνήμη του. 

Εἰδικὰ γιὰ τὶς Η. Π. Α. καὶ τὸν ἱερὸν ναὸν Ἁγίου Ἰωάννου Προδρόμου, ἐν Myrtle Beach South Carolina, USA, φιλοτεχνήθηκε ἀνάλογη κάρτα εἰς τὰ Ἀγγλικά, ἡ ὁποία θὰ διανεμηθεῖ στὴν ὡς ἄνω ἐνορία ὅπου σώζεται σύγχρονη  (2005) ὁλόσωμη τοιχογραφία τοῦ Ὁσίου.                                                Κωνσταντῖνος Σπ. Τσιώλης 

Τετάρτη, 28 Ιουνίου 2017

Η ΑΓΡΑΦΙΩΤΙΣΣΑ ΜΑΡΙΚΑ Φ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ ΕΓΓΟΝΗ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΦΡΑΓΚΙΣΤΑ ΚΑΙ Ο ΑΛ. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ

«…καὶ μὲ τρέμοντα χείλη…»
Ἀθησαύριστον Ἀλεξάνδρου Παπαδιαμάντη

ἐφημερίδα «ΧΡΟΝΙΚΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ (ΧΔΜ σὲ εἰδικὸ ἔνθετο ἀφιερωματικὸ 8σέλιδο, στὸ φ. 730 τῆς Παρασκευῆς 9ης Ἰουνίου,  δημοσιεύει μία μελέτη μὲ τίτλο: «…καὶ μὲ τρέμοντα χείληἈθησαύριστον Ἀλεξάνδρου Παπαδιαμάντη»· ἕνα ἄγνωστο, ἀνεύρετο κείμενο τοῦ Ἀλεξάνδρου Παπαδιαμάντη (1851-1911), ποὺ εἶχε καταχωρηθεῖ στὴν ἐφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ», μὲ τὴν ὑπογραφὴ Α. Π.,  στὶς 24 Φεβρουαρίου 1907 καὶ δὲν εἶχε δημοσιευτεῖ σὲ ὅσα μέχρι σήμερα ἔχουν ἐκδοθεῖ γιὰ τὸν Παπαδιαμάντη

Πρόκειται γιὰ ἕναν ἐπιμνημόσυνο λόγο γιὰ τὴν Μαρίκα σύζ. Φιλοκλέους Γεωργιάδη (1869-1907) ἐπὶ σειρὰ ἐτῶν δημάρχου Σκιάθου, ὁποία ἦταν ἐγγονὴ τοῦ Γιαννάκη Φραγκίστα(1774-1861)μὲ καταγωγὴ ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴ Φραγκίστα τῶν Ἀγράφων–  ὁπλαρχηγοῦ τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 καὶ πιστοῦ συντρόφου καὶ συναγωνιστῆ τοῦ προεπαναστατικοῦ ἥρωα Κατσαντώνη. Παπαδιαμάντης διατηροῦσε φιλικὴ ἀλλὰ καὶ συγγενικὴ σχέση μὲ τὴν ἱστορικὴ ἀγραφιώτικη οἰκογένεια Φραγκίστα καὶ ἐκτιμοῦσε τὸ ἦθος, τὸν χαρακτῆρα καὶ τὸ κοινωνικὸ ἔργο τῆς ἀγραφιώτισσας Μαρίκας
Κυριακάτικη 
εἰκονογραφημένη ἐπιθεώρησις
 «Ἡ Ἀλήθεια»,
Κυριακὴ 
25 Φεβρουαρίου 1907.

Ὅπως σημειώνει ὁ ἐκδότης  τῶν ΧΔΜ Ἀντώνης Παπαβασιλείου:
«Ἀθησαύριστον τοῦ Σκιαθίτη; Ναί. Ἡ ὑπομονὴ καὶ ἡ ἀγραφιώτικη ὑπομονὴ τοῦ καλοῦ φίλου Κωνσταντίνου Τσιώλη ἀνέσυραν ἀπὸ τὸν βυθὸ μάλαμα. Τά «ΧΡΟΝΙΚΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» δημοσιεύουν σήμερα (γιὰ πρώτη φορά) μικρὰ μυστικὰ τοῦ κόσμου ποὺ ἀγαπᾶμε. Τυπώνοντάς τα νιώθουμε ἐκεῖνο τό:  ‘‘ἐσαΐτευε γκυκὰ εἰς τὴν καρδίαν…’’».
Ἐφ. Ἐμπρός, φ. 3718,
23. 2. 1907, σ. 3.

Αὐτὴ ἡ ἄγνωστη μέχρι σήμερα ἐπιμνημόσυνη νεκρολογία τοῦ Παπαδιαμάντη  γιὰ τὴν Μαρίκα Φιλ. Γεωργιάδη, τὴν χαριτωμένη κόρη τῶν Φραγκίστα τῆς Λαμίας δημοσιεύεται μὲ τίτλο: ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΜΑΡΙΚΑΣ Φ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ καὶ ἔχει ὡς ἑξῆς:
 Εἰς τὸν ναὸν τοῦ ἁγ. Γεωργίου τελεῖται σήμερον μνημόσυνον ὑπὲρ τῆς ψυχῆς τῆς ἁγνῆς Μαρίκας, τῆς χαριτωμένης κόρης τῶν Φραγκίστα τῆς Λαμίας καὶ συζύγου τοῦ ἐκ Σκιάθῳ τραπεζίτου καὶ πολιτευτοῦ Φιλοκλέους Γεωργιάδου. Ἡ ἀπόγονος ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ὁ ἥρως Κατσαντώνης ὠνόμαζε, κατὰ τὸ ᾆσμα, καὶ σύ, Φραγκίστα μ᾿ ἀδελφέ, ἄξιο μου παλληκάρι, ὑπῆρξε δι᾿ ὅσους τὴν ἐγνώρισαν μία ἀκτὶς χειμερινοῦ ἡλίου, μία αἴγλη ἐαρινοῦ λυκαυγοῦς, ἓν φέγγγος λευκὸν χιόνος καὶ περιστερᾶς χρυσαυγιζούσης, ἓν ἄνθος διαχῦσαν εὐωδίαν, προώρως μαρανθέν. Ἐπὶ δημαρχίας τοῦ συζύγου της, εἰς τὴν Σκίαθον, κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον, ὑπῆρξε προστάτις τῶν πτωχῶν καὶ παρηγορία τῶν τεθλιμμένων, ὅσον ἦτο δυνατὸν εἰς τὴν θέσιν της, ὡς γυναικὸς ἐν τῷ οἴκῳ.
Μόνη ἡ παρουσία της ἤρκει διὰ νὰ φαιδρύνῃ, νὰ ἐμπνεύσῃ θᾶρρος, καὶ νὰ ἀναπτερώσῃ τὰς ἐλπίδας τῶν θλιβομένων. Μὲ μόνην τὴν πραεῖαν, τὴν ἀφελῆ καὶ μελιχρὰν ὁμιλίαν της, πολλάκις κατεπράϋνε τοὺς πόνους τῶν ὀδυνομένων.
Πῶς νὰ παρηγορήσῃ τις τὸν χηρεύσαντα προώρως σύζυγον, τοὺς ἀπορφανισθέντας οἰκείους της; Ποίους λόγους νὰ εὕρῃ διὰ νὰ καταπραΰνῃ τὸ ἄλγος τῆς στερήσεώς των; Ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὴν φωνὴν καὶ τὴν ψυχὴν τῆς Μαρίκας διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐνσταλάξῃ βάλσαμον παρηγορίας εἰς τὰς πονούσας καρδίας των; Ἀλλ᾿ ἡ φωνὴ τῆς Μαρίκας ἐσίγασεν φεῦ! διὰ παντός, καὶ ἡ ψυχή της ἐπέταξεν εἰς τὰ αἰθέρια, ὡς ἄγγελόμορφον ὄν, τοῦ ὁποίου δὲν ἦτο ἄξιος ὁ κόσμος.
Ἂς ἑνώσωμεν τὰ δεήσεις καὶ τὰς ἱκεσίας μας καὶ μὲ τρέμοντα χείλη ἂς παρακαλέσωμεν τὸν Ὕψιστον ὅπως ἀναπάυσῃ εἰς τόπον φωτεινόν, εἰς τόπον χλοερὸν τὴν ψυχὴν τῆς ἀθώας Μαρίκας.
Α. Π.
Κωνσταντῖνος Σπ. Τσιώλης

Δεῖτε ὅλο τὸ ἔνθετο ἀφιέρωμα ἐδῶ